Skąd wzięły się polskie nazwy kolorów?

Zastanawialiście się kiedyś skąd się wzięły polskie nazwy kolorów? Ja ostatnio tak. Bez powodu, tak po prostu z czystej ciekawości.

Większość jest dosyć banalna. Nazwy dla barw to przecież w każdym języku rzecz bardzo podstawowa i stanowią jedne z pierwszych pojęć, które tworzą się w trakcie jego ewolucji. Jest jednak kilka mniej oczywistych wyjaśnień i pomyślałem, że podzielę się z Wami tym, co znalazłem.

Skąd pochodzą nazwy polskich kolorów?

Biały – od prasłowiańskiego bhalam, czyli blask lub bhati świecić. Jak widać już stosunkowo wcześnie, ale na tym etapie jeszcze przypadkowo, udało się powiązać kolor ze światłem. ;)

Czarnyczyrniec, czerniec to nazwy roślin barwiących na czarno. Generalnie wiele nazw kolorów wiązano z barwieniem tkanin i tworzeniem farb o danym odcieniu.

Czerwony – od słowiańskiego określenia larwy pszczoły czerw, które zbierano, suszono i wykorzystywano do barwienia tkanin właśnie na czerwono.

Fioletowy – od łacińskiego viola, czyli fiołek. Tu widać jedne z najbardziej oczywistych sposobów tworzenia nazw kolorów, czyli po prostu od roślin lub innych elementów przyrody, które charakteryzują się podobną barwą.

Według tego schematu mamy więc:

Brązowy – od brązu, surowca, stopu miedzi z innymi metalami.

Niebieski – jedno z najbardziej oczywistych skojarzeń. Nazwa pochodzi po prostu od koloru nieba.

Pomarańczowy – z francuskiego pomme orange, co dosłownie oznacza „owoc pomarańczy”.

Zielony – od ziela, roślin, czyli barwy chyba najpowszechniej występującej w naturze.

Jeśli chcecie poczytać więcej możecie zajrzeć tutaj albo tutaj. Wrzuciłem też całość na prostą grafikę.

polskienazwykolorow-01

  • OK. Fajne. Ale to są kolory podstawowe.
    A co z paletą rozszerzoną: http://blog.ad3.eu/Kolory_w_jezyku_polskim.html ?

    • Hmmm, nic? Możesz przygotować analizę etymologiczną dla palety rozszerzonej, powodzenia.

  • fajne

  • A

    wszystko spoko tylko ‚pomme’ to nie owoc tylko jabłko, więc „pomme orange” to z francuskiego „pomarańczowe jabłko”

    • Paulina Angelika Kulik

      jest małe ale: słowo ‚pomme’ wielokrotnie jest/było używane jako owoc – pomme de terre, pomme d’amour

  • cyfrowatworczosc.blogspot.com

    Niezły poziom bloga, masz lekkie pióro i świetnie dobierasz tematy. Jestem na etapie tworzenia wpisów o harmonii barwnej, więc pewnie podlinkuję Twoje wpisy o kolorach jako ciekawostki. Fajnie natrafić na takie miejsce w sieci jak to. Pozdrawiam!

  • anonim

    Kolor czerwony raczej pochodzi od: http://pl.wikipedia.org/wiki/Czerwiec_polski Poza tym jeśli Pan te informacje „znalazł” to należałoby podać źródła.

    • Źródła są na końcu wpisu. Wypadałoby czytać do końca.

      • K.

        gdzie konkretnie są te źródła podane? Nie mogę znaleźć.

  • Jurek Pazurek

    Niebieski pochodzi od perskiego wyrazu nebula oznaczającego chmurę. Polski wyraz niebo powstał od perskiego nebula.

    • Michał Dabrowski

      A skąd powstał perski wyraz „nebula”?

      • Jurek Pazurek

        Nie wiem. O tym niebieskim i nebuli słyszałem na wykładzie któregoś wrocławskiego profesora z uniwerku. Ale nie był to Miodek ;-)

  • ahenathon

    Po polsku „brązowy” to „gniady”, a „pomarańczowy” to „rudy”, „zielony” powstał od „żółtego” a „czarny”, od „czerty”, dał nazwę roślinie, nie odwrotnie.

Zobacz też:
Zobacz też: